Beslenme – Diyet Ve Fitoterapi

Sağlıklı Beslenme ve Diyet

  • Sağlıklı Beslenme Ve Diyet
    • Sağlıklı beslenme yeterli ve dengeli beslenme ile bedensel sağlığın korunduğu bir disiplindir. Hayati fonksiyonların devamlılığı ve bilişsel performansın arttırılmasında sağlıklı beslenmenin önemi büyüktür.

      Besin öğelerinin vücuda yetersiz, aşırı ya da dengesiz miktar ve sıklıkta olması sağlıklı beslenme rutinini bozarak kişinin başta fiziksel durumu olmak üzere tüm yaşamsal parametrelerini negatif yönde etkileyebilir.

      Sağlıklı beslenme disiplini oluşturabilmek için tüm sağlık verileri değerlendirildikten ve vücut analiz cihazları ile yağ, kas, su ağırlıklarıyla metabolizma hızı ölçüldükten sonra, bireylerin yaşam tarzına uygun beslenme programları hazırlanmaktadır.

  • Gebelik döneminde beslenme
    • Gebelik dönemindeki beslenme sorunlarının başlıca nedenlerinin, gebelik ve emziklilikte artan ihtiyaçlara uygun olarak günlük beslenmeye ek yapılmaması ya da gerekliliğinden fazla besin alınması, ekonomik yetersizlikler nedeniyle besin alımının azalması, gelenek ve göreneklerin etkisi nedeni ile yanlış besinlerin seçimi, yiyecek hazırlama ve saklamada yapılan yanlış uygulamalardır.

      Gebelik öncesi dönemde çiftlerin sağlık kontrollerini (genetik hastalıklar, beslenme yetersizlikleri çeşitli enfeksiyon hastalıkları vs.) ihmal etmemeleri çok önemlidir. Doğum öncesi iyi bir bakım alarak sağlıklı geçirilmiş bir gebelik, sağlıklı bebeklerin doğmasına; emzirme dönemindeki beslenme eğitimi ise anneden bebeğe geçen sütün kalitesinin arttırılmasına neden olur.

      Bilimsel çalışmalar, gebelik ve emziklilik döneminde annelerin yeterli ve dengeli beslenmesinin; hem kendi sağlığının uzunca süre korunabilmesinde hem de bebeğin sağlıklı doğması ve gelişmesinde etkin olduğunu göstermektedir. Bu nedenle gebelik ve emziklilik döneminde bebek ve anne sağlığının temel taşlarından birisi yeterli ve dengeli beslenmedir.

  • Diyabet hastalığında beslenme
    • Diyabette tıbbi beslenme tedavisi, hastalığın gelişiminde, seviyesinde ve iyileştirilmesinde kilit rol oynamaktadır. Bu yönüyle diyabette beslenme tedavisi ilaç tedavisi ile eşdeğer öneme sahiptir. Uygulanan sağlıklı beslenme programı ile kan şekeri istenilen seviyede tutulabilmekte ve kan yağlarındaki artışa engel olunabilmektedir

      Günde 6 öğün olarak planlanan beslenme programı sayesinde, vücutta insülin dengeli bir şekilde kullanılacak, vücudun insülin ihtiyacı azalacak; hasta, ani şeker düşmesi veya yükselmesi gibi riskli durumlardan da korunmuş olacaktır. Bu hassas dengeyi sağlayabilmek için; tüketilen gıdaların, saf şeker ve şekerli besinler gibi basit karbonhidratla’a göre sindirimi daha uzun bir zamanda gerçekleşen kurubaklagil, sebze, tam buğday, çavdar, yulaf ürünleri gibi “kompleks karbonhidratlar”dan oluşmasına dikkat edilmelidir.

  • Kardiyovasküler hastalıklarda beslenme
    • Hemen hemen tüm toplumlarda ölümlerin önde gelen nedenleri arasında kalp ve damar hastalıkları gelmektedir. İnsanlar yaşlandıkça damarları da yaşlanmaktadır.

      Kardiyovasküler hastalığı gelişme riskini artırdığı kesin olarak bilinen temel faktörler sigara içimi, yüksek kan basıncı, yüksek kötü huylu kolesterol düzeyi, düşük iyi huylu kolesterol düzeyi şeker hastalığıdır. Tüm bu risk faktörleri, sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlıkları ile kontrol altında tutulabilir.

  • Sporcularda beslenme
    • Spor fiziksel olarak performans gerektiren bir aktivitedir. Performansın en yüksek seviyede kullanılması için düzenli antrenman yanında sağlıklı, düzenli ve kaliteli gıdalardan oluşan bir beslenme örüntüsünün olması önemlidir.

      Diyet uzmanları sporcunun yaptığı spor dalını, vücut kompozisyonu ölçüm sonuçlarını, kişisel özelliklerini ve büyüme ve gelişme döneminde olup olmama durumlarını göz önünde bulundurarak, beslenmesini planlayarak takibini yapmaktadır. Sporcuların hem antrenman dönemlerinde, hem yarış öncesi ve sonrasında beslenme ihtiyaçlarını belirleyip, beslenme programını düzenlemektedir.

  • Menopoz sonrası beslenme
    • Menopoz döneminde hormon düzeylerindeki değişim metabolizma hızını etkiler ve vücut daha az enerji kullanır. Bunun yanı sıra kullanılan bazı ilaçlarda metabolizmayı yavaşlatarak daha da iştah artışına neden olabilmektedir. Bazı kadınlar menopoz öncesinde kilo problemi yaşamasalar bile menopozda birkaç kilo artışının gözlenmesi muhtemeldir.

      Menopoz yaşı genellikle kadınlarda emeklilik yaşına da denk geldiği için evde oturmak, daha az hareket yapmak da kilo artışını tetikleyen faktör. Bu dönem kilo verme hızını neredeyse yarı yarıya düşürür. Menopoz dönemindeki kadınlarda tat duyusundaki azalmayla daha çok tatlı yeme eğilimi de görülmektedir.

      Menopoz sonrası dönemde düzenli bir beslenme programı uygulanmalı, sık sık ve az az beslenmeli, yemeklerdeki yağ oranı azaltılmalıdır. Posadan zengin sebze ve meyvelere ağırlık verilmeli, beyaz ekmek yerine kepekli veya çavdar ekmek tercih edilmeli, su tüketimine dikkat edilmeli ve günde en az yarım saat yürüyüş yapılmalıdır.

  • Vücut geliştirme sporunda beslenme
    • Vücut geliştirme sporunda beslenme, çoğu kimsenin düşündüğünden çok daha önemlidir.

      Eğer kas gelişimi için gerekli olan iki temel unsurdan biri olan beslenme kesinlikle en az egzersiz kadar önemlidir. Beslenme, kas gelişiminin vazgeçilmez tamamlayıcısıdır. Ancak iyi bir antrenman programı, uyku ve beslenme düzeniyle hayal edilen vücuda sahip olunabilir.

      Vücut geliştirme beslenme için çok çeşitli yaklaşımlar vardır. Temel olan ise, vücut geliştirmede kasların gelişimi için gerekli olan besinlerin doğru miktarda ve doğru zamanda alınması olacaktır. Örnek olarak kaslar, antrenman sonrasında bol miktarda proteine ihtiyaç duyar. Protein ihtiyacının giderilmemesi, kasların zayıflamasına neden olur. Vücut geliştirme beslenme konusunda alınması gereken besinlerin önemi göz önünde bulundurulmalı ve iyi bir tespitle, gerekli olan besinlerin ne zaman ve ne miktarda alınacağı belirlenmelidir. Vücut geliştirme, programsız olmaz. İyi bir program hazırlamak için gereken bazı püf noktalar bulunmaktadır.

  • Sindirim sistemi hastalıklarında beslenme
    • Sindirim sistemi, sağlığın korunması açısından son derece büyük önem taşımaktadır. En önemli savunma mekanizması sindirim sistemidir. Sağlığımızın korunması için tükettiğimiz besinlerin de sağlıklı bir şekilde sindirilip emilmesi gerekmektedir.

      Ülkemizde en sık rastlanan sindirim sistemi rahatsızlıklarından bazıları gastrit, ülser, ishal, kabızlık ve irritabl bağırsak sendromudur.

      Tüm sindirim sistemi hastalıklarında, hastalığa özgü beslenme tedavisi mevcuttur. Sindirim sistemi hastalılarında beslenme tedavisi ile bireylerin sıkıntıları büyük ölçüde rahatlamakta ve hastalıkları tedavi edilebilmektedir.

  • Karaciğer hastalıklarında beslenme
    • Vücudun en büyük ve metabolik açıdan en kompleks organı karaciğerdir. Bu nedenle karaciğerin sağlığına dikkat etmek gerekmektedir. Karın boşluğunun sağ üst kısmında yer alan karaciğer, kan dolaşımı içinde mükemmel bir filtre görevini üstlenmektedir. Suda çözülebilen, vücut artığı basit maddeler böbrekte temizlenirken, ilaçlar ve hormonlar gibi karmaşık yapılı atıkları karaciğer temizlemektedir.

      Karaciğerin hastalıkları, virüs, alkol, ilaç gibi pek çok sebebe bağlı olabileceği gibi yaşlılığa bağlı olarak da görülebilmektedir.

      Orta derecedeki karaciğer yetmezliklerinde hafif bir diyet uygulanmalı ve bağırsaklarda iyi sindirilmeyen maddelerin çok bulunduğu besinler kısıtlanmalı ya da yasaklanmalıdır. Baharat, tat ve koku verici maddeler kullanılmamalıdır. Karaciğer yetmezliğinde herhangi bir nedenle sindirim güçlüğü çekenlerin uyguladığı diyet biraz daha sıkı olarak uygulanmalı, katkı maddesi eklenmiş yağlardan kaçınarak rafine olmayan çiğ zeytinyağı tercih edilmelidir.

  • Yaşlılıkta beslenme
    • Yaşlanmayla oluşan değişiklikleri ve yaşam süresini; hem genetik ve hem de çevresel etmenler etkilemektedir. Yaşlılıkta ortaya çıkan değişikliklerle ilgili sorunların bir bölümü yeterli ve dengeli beslenmeyle azaltılabilir ve geciktirilebilir. Gençlikte yaşlılığı da düşünerek beslenmenin, yaşlılıkta oluşabilecek sorunları geciktirici, hafifletici ya da önleyici etkisi olduğu bilinmektedir. Yaşam boyu yeterli ve dengeli beslenmenin, yaşlılıkta bazı sorunları azaltıcı rolü olduğu gibi, yaşam süresini etkilediği de söylenebilmektedir.

      Yaşlılıkta vücut su miktarının azalması, yağ dokusunun artmasına bağlı olarak metabolizma hızı azalmaktadır. Kişilerde kilo alımı olabilmektedir. Kemiklerden mineral kayıpları artmakta, bu da kemik erimesi (osteoporoz) ile sonuçlana bilmektedir.

      Yaşlılık döneminde beslenme konusunda haftada en az 2-3 kez balık tüketilmelidir. Hayvansal kaynaklı yağ tüketimi azaltılmalı, bitkisel kaynaklı sıvı yağlar tercih edilmelidir. Az yağlı veya yağsız süt ve yoğurt tüketimine özen gösterilmelidir. Kan şekerini hemen yükselten şeker, şekerli ve hamur işleri besinler yerine sütlü tatlılar tercih edilmelidir. Özel gün ve toplantılarda pasta, tatlı ve şekerleme tüketiminden olabildiğince kaçınılmalıdır.

  • Böbrek hastalıklarında beslenme
    • Böbrek yetmezliği tedavisinin en önemli noktalarından bir tanesi diyet tedavisidir.

      Diyet tedavisi her zaman kişiye özeldir. Özellikle kronik böbrek yetmezliği (KBY) diyetinde, hastanın diyalize girme sıklığı, diyaliz yöntemi, kan bulguları, kişinin ağırlığı, idrar çıkışı olup olmaması, cinsiyeti, yaşı önem kazanmaktadır.

      Diyette tuz ve sodyum alımı kısıtlanmalıdır. Tuz kısıtlı miktarda kullanmak için zeytin, tuzlu peynir, tuzlu bisküvi, cips, kraker, hazır çorbalar, bulyon tabletlerden uzak durmak gerekmektedir.

Ageless